Oude recepten digitaliseren: zo bewaar je oma's kookboek
Zet oma's gedrukte of handgeschreven recepten op je telefoon: zo fotografeer je de pagina's, vertaal je oude maten en bewaar je de originelen.
Door het Matlaro-teamGepubliceerd 7 min. leestijd
Om oude recepten te digitaliseren fotografeer je elk recept plat en in goed licht, laat je de foto omzetten in tekst en vertaal je de oude maten zolang er nog iemand is die het gerecht kent en je vragen kan beantwoorden. Eén recept per foto, één sessie per avond, en de favorieten eerst. Zo wordt een schoenendoos vol kaartjes in een paar weken van korte avondjes een kookboek waarin je kunt zoeken.
Deze gids gaat over de hele klus: hoe je pagina's zo fotografeert dat ze goed te lezen zijn, wat je doet met "een kopje bloem" en "een klontje boter", hoe je de originelen bewaart, en hoe Matlaro van een gefotografeerde pagina ingrediënten en stappen maakt.
Begin met een lijstje, niet met de camera
De fout is beginnen bij pagina één. Een familiekookboek heeft 200 recepten en de familie kookt er twaalf van. Doe die eerst.
- 1
Vraag wat mensen echt koken
App de familie: "Welke drie recepten van oma wil jij hebben?" Waar de antwoorden overlappen, is je eerste stapel.
- 2
Pak die pagina's en kaartjes erbij
Plak er een geeltje op, of leg de kaartjes op tafel.
- 3
Schrijf op wie je het kunt vragen
Noteer bij elk recept wie het nog maakt. Die persoon is je bron voor alles wat niet op het kaartje staat.
Zo fotografeer je een receptpagina die goed leesbaar is
Tekstherkenning werkt goed, maar leest wat de camera aanlevert. Een paar gewoontes maken het verschil tussen een strak resultaat en een pagina vol gokwerk.
- De pagina ligt plat. Houd een boek open met een glasplaat of een liniaal langs de randen, niet met je vingers
- Daglicht van een raam, geen flits. Een flits geeft een witte vlek precies waar de tekst staat
- De pagina vult het beeld, met de camera recht erboven en niet schuin
- Eén recept per foto. Staan er twee op een pagina, fotografeer hem dan twee keer en snijd bij
- Gevlekte of verbleekte kaartjes: leg ze op een donkere ondergrond zodat de randen opvallen
Handschrift is het lastige geval. Een net handschrift is vaak goed te lezen. Krullend schrijfschrift, vervaagd potlood en aantekeningen die in de kantlijn zijn gepropt misschien niet. Voor die recepten is het het snelst om het recept over te typen terwijl je het kaartje leest, en de foto te bewaren als herinnering.
Vertaal de oude maten zolang het nog kan
Familierecepten zijn geschreven voor iemand die al weet hoe het moet. "Een kopje" was een bepaald kopje in een bepaalde keuken. Maak er hoeveelheden van die iemand anders kan volgen.
| Op het kaartje | Wat je doet |
|---|---|
| Een kopje bloem | Vraag welk kopje. Vul het, weeg het en zet het aantal grammen erbij |
| Een klontje boter | Meestal een klein stukje. Vraag het de kok, of begin met 15 tot 20 g en noteer dat |
| Een ons gehakt | Een ons is 100 g. Schrijf het in grammen, dan begrijpt de volgende generatie het ook |
| Bakken tot het gaar is | Vraag om een tijd en een teken: "25 min, bovenkant goudbruin, satéprikker komt er schoon uit" |
| Naar smaak | Mag je laten staan, maar noteer waar ze echt naar greep |
| Een blik tomaten | Schrijf de maat erbij. Blikken verschillen per land |
Bewaar de originelen ook
Een gedigitaliseerd recept is om mee te koken. Het kaartje is voor de familie. Bewaar ze allebei.
- Zet de foto's in een eigen album, zodat ze niet verdwijnen tussen alles wat er verder op je telefoon staat.
- Schrijf de verhalen op terwijl je ze hoort: wie het maakte, voor welke gelegenheid, wat ze eraan veranderde. Een notitieveld bij het recept is daar een goede plek voor.
- Leg de echte kaartjes ergens droog en buiten de keuken, weg van stoom en spetters.
Een pagina fotograferen in Matlaro
In Matlaro wordt een gefotografeerde pagina een recept met de ingrediënten en de bereiding op volgorde, klaar voor de kookmodus. Dat hoort bij Matlaro Unlimited, het abonnement. In de gratis versie kun je elk familierecept nog steeds toevoegen door het in te typen. Dat is gratis en telt nergens voor mee.
- 1
Open Een recept toevoegen en kies Een pagina scannen
Houd je telefoon boven de pagina. De scanner vindt zelf de randen van de pagina.
- 2
Controleer de taal
De taal van de pagina wordt voor je herkend, in 14 talen voor foto's. Klopt die niet, kies hem dan zelf.
- 3
Kijk het na en bewaar
De tekst van de pagina wordt verdeeld in ingrediënten en stappen. Verbeter een woord dat de foto verkeerd heeft gelezen en bewaar het recept.
Wat er met de foto gebeurt: de tekst wordt op je telefoon gelezen. Die tekst gaat één keer via de server van Matlaro om op volgorde te worden gezet en wordt daar niet bewaard. Het recept staat op je telefoon en werkt zonder verbinding.
Een paar details die helpen bij oude boeken:
- Eén pagina, één recept. Scan je meerdere pagina's tegelijk, dan maakt Matlaro het recept van één pagina en zegt het hoeveel pagina's er over zijn, zodat je de volgende apart kunt scannen.
- Er wordt niet gegokt. Staan er op de foto geen duidelijke ingrediënten en bereiding, dan krijg je de gelezen tekst en een melding, geen verzonnen recept.
- Typen telt nooit mee. Ingrediënten zet je één per regel, hoeveelheden worden gelezen zoals je ze typt, en je krijgt suggesties voor ingrediënten terwijl je typt. Heb je geen foto van het gerecht, dan wordt er een afbeelding voor je gevonden.
Maak er weer een familiekookboek van
Staan de recepten eenmaal op je telefoon, dan heb je er dingen aan die de schoenendoos nooit kon. Zoek in alles tegelijk naar "rabarber". Zet oma's recepten in een eigen kookboek. Bak de kerstkoekjes voor 30 in plaats van 12 en laat de hoeveelheden meegaan; in een recept omrekenen naar personen lees je waar je op moet letten, zoals eieren en baktijden.
Zijn de familierecepten maar een deel van je verzameling, dan zet vijf manieren om je recepten te organiseren mappen, notities en apps naast elkaar.
Het beste moment om op te schrijven hoe een gerecht gemaakt wordt, is terwijl degene die het maakt nog naast je staat.
Veelgestelde vragen
Hoe scan je oude receptkaarten het best?
Leg elk kaartje plat in daglicht, houd je telefoon er recht boven zodat het kaartje het beeld vult, en maak één foto per recept. Laat de flits uit.
Kan een telefoon handgeschreven recepten lezen?
Een net handschrift is vaak goed te lezen. Vervaagd potlood of klein schrijfschrift misschien niet, en dan is overtypen terwijl je het kaartje leest meestal sneller dan verbeteren.
Is een kookboekpagina fotograferen gratis in Matlaro?
Pagina's fotograferen hoort bij Matlaro Unlimited. Een recept met de hand intypen is altijd gratis en telt nooit als import.
Gaan mijn familierecepten van mijn telefoon af?
De recepten worden op je telefoon bewaard. Als een pagina wordt gelezen, gaat de tekst één keer via de server van Matlaro om op volgorde te worden gezet, en daar wordt hij niet bewaard.
